ΑΝΑΚΑΛΥΨΕ

Τα παραδοσιακά γλυκά που παρασκευάζονται και προσφέρονται στις γιορτές είναι άριστης ποιότητας. Υπάρχουν γλυκά ταψιού, όπως ο μπακλαβάς ή το γλυκό με πέτρα (σπιτικό φύλλο), οι κουραμπιέδες, το ραβανί, ο χαλβάς, η μελαχροινή, το παντεσπάνι. Το μέλι, από τις πλέον θρεπτικές ουσίες, χρησιμοποιείται στα γλυκά αυτά και τους δίνει άρωμα. Υπάρχουν φυσικά και τα γλυκά του κουταλιού, όπως καρύδι, σύκο, κάστανο, κυδώνι, κολοκύθι, κεράσι, κράνο.

Στα Τζουμέρκα το είδος του ψωμιού είχε να κάνει με το αλεύρι (καθάριο ή μπομπότα) και με τον τρόπο του ζυμώματος και του ψησίματος. Το κυρίως ψωμί ήταν η μπομπότα, που ως και το 1975 επικρατούσε του σταρένιου. Η μπομπότα ως αλεύρι είναι μαλακό και σκληρό ανάλογα με την ποικιλία του καλαμποκιού, από ξερικό ή ποτιστικό χωράφι. Στα ξερικά έβαζαν την κοντόροκα που το αλεύρι ήταν σκληρό μα πιο νόστιμο, στα δε ποτιστικά έβαζαν τον καμπίσιο σπόρο που το αλεύρι […]

Δημοφιλές οινοπνευματώδες ποτό. Γίνεται από σταφύλι, από μούρο, από ξηρούς καρπούς και βέβαια έχει τις γευστικές ιδιαιτερότητες του υλικού που μπήκε στον αποστακτήρα.

Τα κράνα είναι θάμνοι που φυτρώνουν στα ορεινά και κάνουν καρπούς οβάλ μεγέθους περίπου 1,5-3 εκατοστών, που στην ωριμότητά τους είναι βαθύ πορτοκαλί. Ο καρπός συλλέγεται και μπαίνει σε μεγάλη γυάλα με ζάχαρη και αλκοόλ (χρησιμοποιούν τοπικά τσίπουρα).

Το λίπος του χοιρινού, κόβεται σε μεγάλα κομμάτια και μπαίνει στο καζάνι με ελάχιστο νερό. Με το βρασμό το νερό εξατμίζεται, και το ελαφρύ λίπος λιώνει. Μένει μόνο οτιδήποτε είναι στερεό, συγκεντρώσεις λίπους, κομμάτια δηλαδή στο μέγεθος του καρυδιού. Αυτά βγαίνουν από το καζάνι και φυλάσσονται ξεχωριστά. Οι χρήσεις πολλές. Τις βάζουν σε φαγητά για να τα νοστιμίσουν και ως μεζέ τις τρώνε είτε ζεστές είτε τις τηγανίζουν (σκέτες ή με αυγό).

Τσικνοπέμπτη Η Τσικνοπέμπτη είναι μία εβδομάδα πριν την Κυριακή της Αποκριάς, οπού χαρακτηριστικό της είναι η μεγάλη κατανάλωση κρέατος, οι οικογενειακές συνάξεις και η μυρωδιά της τσίκνας από τα κρέατα που ψήνονται. Πραγματοποιείται κάποιες μέρες πριν από την έναρξη της μεγάλης νηστείας της Σαρακοστής. Κυριακή της Αποκριάς Την Κυριακή της Αποκριάς, όλοι ντύνονται Καρνάβαλοι και βγαίνουν στις πλατείες από το μεσημέρι. Ο Δήμος σε συνεργασία με τους Συλλόγους διοργανώνουν στις πλατείες δωρεάν γίδα βραστή και κρασί για όλους. Την ημέρα […]

Το Πάσχα (ονομάζεται και Λαμπρή ή Πασχαλιά) θεωρείται από πολλούς η πιο σημαντική γιορτή του έτους στην Ελλάδα. Τη Μεγάλη εβδομάδα του Πάσχα γιορτάζονται τα Πάθη, η Σταύρωση, η Ταφή και, τελικά, η Ανάσταση του Ιησού Χριστού, ενώ ο περισσότερος κόσμος νηστεύει. Τα Τζουμέρκα τηρούν πιστά τα έθιμα της Λαμπρής: τη Μεγάλη Πέμπτη βάφονται κόκκινα τα αυγά και ψήνονται τα πασχαλινά κουλουράκια, τα κορίτσια πηγαίνουν στην εκκλησιά και στολίζουν τον Επιτάφιο με πολύχρωμα άνθη. Τη Μεγάλη Παρασκευή το πρωί τα […]

Το Καγκελάρι είναι στρωτός χορός και χορεύεται, χωρίς όργανα, στα χωριά των Τζουμέρκων τον Δεκαπενταύγουστο, αλλά μόνο με τραγούδι από πολλούς, νέους και γέρους, αγόρια και κορίτσια. Είναι καθολικός χορός, γιατί συνηθίζεται να μετέχουν σε αυτόν πολλοί κάτοικοι του χωριού. Οι χορευτές, κρατημένοι αγκαζέ, εκτελούν συγχρόνως τις ίδιες κινήσεις, δηλαδή ένα βηματάκι ολοκληρωμένο εμπρός με το αριστερό πόδι και επιστροφή με το δεξί στη γραμμή της εκκίνησης, όχι βέβαια και στο ίδιο σημείο. Το Καγκελάρι και το τραγούδι του «Τέτοια […]

Υλικά για 8 πιάτα ½ κιλό μοσχαρίσιο κιμά ½ κιλό κατσικίσιο κιμά 2 κρεμμύδια Αλάτι, πιπέρι ½ κιλό ψωμί μουλιασμένο Τριμμένη τομάτα Τριμμένη φρυγανιά 250 γραμμάρια τραχανά Εκτέλεση Ανακατεύουμε τους κιμάδες, με το τριμμένο κρεμμύδι, το μουλιασμένο ψωμί, το αλάτι και το πιπέρι. Αν έχει πολλά υγρά συμπληρώνουμε με λίγη τριμμένη φρυγανιά. Πλάθουμε κεφτέδες και τους τσιγαρίζουμε με ελαιόλαδο στο τηγάνι. Ρίχνουμε μέσα στο τηγάνι τις τριμμένες τομάτες, λίγο νερό και περιμένουμε να βράσει. Ρίχνουμε τότε τον τραχανά ανακατεύοντας που […]

Υλικά για 6 μερίδες «μπαμπάτσικες» 2 κιλά αγριογούρουνο 4 μεγάλα κρεμμύδια ψιλοκομμένα 2 σκελίδες σκόρδο 1 ποτήρι ελαιόλαδο 1 ποτήρι φρέσκο χυμό πορτοκάλι 2 ποτήρια ροζέ κρασί 2 κουταλιές της σούπας μέλι 1 κιλό κάστανα Αλάτι, πιπέρι, ρίγανη Φύλλα δάφνης Εκτέλεση Στη χύτρα ταχύτητος ρίχνουμε όλα τα παραπάνω υλικά, εκτός από τα κάστανα. Από τη στιγμή που σφυρίξει η χύτρα, αφήνουμε για μία ώρα σε μέτρια φωτιά. Ανοίγουμε την κατσαρόλα, ρίχνουμε τα καθαρισμένα κάστανα και βράζουμε για άλλα 15-20 λεπτά […]

Υλικά συνταγής 500 γραμμάρια χοιρινό φιλέτο «ψαρονέφρι», κομμένο σε μέτριους κύβους 1 μέτριο κρεμμύδι ξερό ψιλοκομμένο 1 πράσινη πιπεριά ψιλοκομμένη 1 σκελίδα σκόρδο ψιλοκομμένη ½ ποτήρι κρασιού βαλσάμικο ξίδι 1 κ.σ. μαργαρίνη 5 κ.σ. ελαιόλαδο ½ φλιτζάνι τσαγιού αλεύρι για όλες τις χρήσεις 1 έτοιμο ζωμό κότας [κύβο] διαλυμένο σε 1 ποτήρι ζεστό νερό Αλάτι, πιπέρι Εκτέλεση Ζητάμε από τον χασάπη μας να μας κόψει το κρέας σε κυβάκια, ή το κόβουμε μόνοι μας, και τα αλευρώνουμε. Σε βαθύ αντικολλητικό […]

Υλικά ½ κιλό φασόλια γίγαντες 3 κρεμμύδια κομμένα σε φέτες 2 καρότα ψιλοκομμένα σε φέτες ½ κ.γ. φρέσκο βασιλικό 300 ml ελαιόλαδο Αλάτι και κόκκινο πιπέρι 500 γραμμάρια τοματάκι για κοκκινιστά 300 ml νερό από αυτό που έβρασαν τα φασόλια Εκτέλεση Μουσκεύουμε τα φασόλια από το βράδυ και, αφού ξυπνήσουμε, τα βάζουμε στη χύτρα να βράσουν μέχρι να είναι έτοιμα. Σοτάρουμε σε ένα τηγάνι τα κρεμμύδια με το ελαιόλαδο σε σιγανή φωτιά, μέχρι να μαλακώσουν, αλλά όχι και να μαυρίσουν […]

Υλικά 1 φλιτζάνι ελαιόλαδο 2 κ.σ. πελτέ τομάτας 4-5 ώριμες τομάτες (ή μία κονσέρβα τοματάκια) 2 κρεμμύδια ψιλοκομμένα Αλάτι, πιπέρι 1 κιλό φρέσκα πράσινα φασολάκια καθαρισμένα 3 σκελίδες σκόρδο ½ ματσάκι μαϊντανό 3 μεγάλες πατάτες Εκτέλεση Πλένουμε και καθαρίζουμε τα φασολάκια από τα νεύρα τους (τις πλαϊνές ίνες). Σε μεγάλη κατσαρόλα βάζουμε το ελαιόλαδο να κάψει και στη συνέχεια προσθέτουμε το κρεμμύδι να σοταριστεί. Αφού γίνει διάφανο, συμπληρώνουμε το σκόρδο και τα φασολάκια και αφήνουμε για λίγα λεπτά να μαραθούν […]

Υλικά 500 γραμμάρια ξερά φασόλια μέτρια 3 ώριμες τομάτες περασμένες στον πολυκόπτη (multi) 2 καρότα κομμένα σε ροδέλες 2 ξερά κρεμμύδια ψιλοκομμένα 3 κλωνάρια σέλινο χοντροκομμένο 1 φλιτζάνι. τσαγιού ελαιόλαδο 1 κ.σ. γεμάτη τοματοπελτέ 1 μικρή καυτερή πιπεριά (προαιρετικά) Αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι Εκτέλεση Βάζουμε τα φασόλια σε μια κατσαρόλα με μπόλικο κρύο νερό, που να τα σκεπάζει. Τα αφήνουμε να βράσουν για 5-10 λεπτά. Τα στραγγίζουμε σε σουρωτήρι και πετάμε το νερό. Ψιλοκόβουμε τα λαχανικά. Βάζουμε το ελαιόλαδο σε βαθιά […]

Υλικά Για το φύλλο 500 γραμμάρια αλεύρι 1 φλιτζάνι του καφέ λάδι 1 φλιτζάνι του τσαγιού νερό χλιαρό 1 κ.γ. αλάτι Για τη γέμιση 1½ κιλό φρέσκα χόρτα της αρεσκείας μας 3 φρέσκα κρεμμυδάκια ψιλοκομμένα 1 φλιτζάνι του τσαγιού λάδι 3 αυγά 2 κ.σ. άνηθο ψιλοκομμένο 2 κ.σ. μαϊντανό ψιλοκομμένο Αλάτι, πιπέρι Εκτέλεση Ετοιμάζουμε τη γέμιση Καθαρίζουμε και πλένουμε καλά τα χόρτα. Σε μια κατσαρόλα βάζουμε νερό να βράσει και προσθέτουμε τα χόρτα, για να τα ζεματίσουμε για 2 λεπτά. […]

Υλικά 1 κουνέλι 1½ κιλό κρεμμυδάκια στιφάδου (κοκκάρι) 1 σκελίδα σκόρδο 1 ψιλοκομμένο μέτριο κρεμμύδι ⅓ κούπας ελαιόλαδο 1 συσκευασία κονκασέ τομάτα ή 2 φρέσκιες τομάτες 4 κουταλιές της σούπας πελτέ (αν έχουμε χειροποίητο ακόμα καλύτερα) 1 κούπα ξίδι για το μαρινάρισμα του κουνελιού 2 ποτήρια κρασί κόκκινο ξηρό 4 φύλλα δάφνη 2 ξυλαράκια κανέλα Αλάτι, πιπέρι Ελάχιστη ζάχαρη Εκτέλεση Κόβουμε το κουνέλι σε μερίδες και το βάζουμε μέσα σε μπολ με 4 ποτήρια νερό, 1 ποτήρι κρασί και 1 […]

Υλικά 3000 γραμμάρια. κρέας χοιρινό ή προβατίνα 3-4 κρεμμύδια ξερά Ρίγανη Φρεσκοτριμμένο πιπέρι Αλάτι Εκτέλεση Αγοράζουμε το κρέας της επιλογής μας, χοιρινό ή προβατίνα, από σπάλα, μπούτι ή καπάκι. Ζητάμε από τον χασάπη να μας κόψει κρέας για κοντοσούβλι, σε μέτρια κομμάτια 5×5 περίπου. Ψιλοκόβουμε τα κρεμμύδια. Ανακατεύουμε το κρέας με τα κρεμμύδια και προσθέτουμε αλάτι, πιπέρι και ρίγανη. Αναμειγνύουμε καλά με τα χέρια, για να καλυφθεί όλο το κρέας με τα υλικά. Σκεπάζουμε και αφήνουμε όλη νύχτα, ή για […]

Για τη ζύμη: 1 ποτήρι νερό Μισό φλιτζάνι του καφέ λάδι Μισό κουταλάκι αλάτι Μισό κουταλάκι ζάχαρη Αλεύρι, όσο σηκώσει για σφιχτή ζύμη Λάδι, αρκετό για το άλειμμα του ταψιού και των φύλλων Για τη γέμιση: 2 κιλά κολοκύθι 1 φλιτζάνι του καφέ ρύζι 1 φλιτζάνι του τσαγιού μυζήθρα ξερή 2 φλιτζάνια του τσαγιού ζάχαρη 2 κ.γ. κανέλα Εκτέλεση Ανακατεύουμε το νερό, το μισό φλιτζάνι του καφέ λάδι, τη ζάχαρη, το αλάτι και το αλεύρι, και κάνουμε μία ζύμη αρκετά […]

Υλικά 1 συκωταριά μεγάλη χωρίς τη σπλήνα και τα νεφρά 2 πλεξούδες έντερα και τα γλυκάδια από το αρνί Αλάτι, πιπέρι Ρίγανη 4 σκελίδες σκόρδο ψιλοκομμένες (προαιρετικά) Τη σκέπη του αρνιού Εκτέλεση Πλένουμε τη συκωταριά. Την κόβουμε κομματάκια, ούτε μεγάλα ούτε πολύ μικρά. Υπολογίζουμε τη διάμετρο της σούβλας. Γυρίζουμε τα έντερα και τα πλένουμε πολύ καλά. Προηγουμένως έχουμε ανακατέψει το ψιλοκομμένο σκόρδο, το πιπέρι και τη ρίγανη με τα εντόσθια. Το αλάτι το βάζουμε στο τέλος, την ώρα που περνάμε […]

Υλικά  2 ποτήρια αλεύρι που φουσκώνει Μισό λίτρο γάλα φρέσκο πλήρες 250 γραμμάρια γιαούρτι 3 αυγά 3 φλιτζάνια φέτα θρυμματισμένη 4 κ.σ. λιωμένο βούτυρο Λίγο ελαιόλαδο Εκτέλεση Σε ένα μεγάλο μπολ βάζουμε το γάλα, το γιαούρτι, τα αυγά ελαφρά χτυπημένα και το βούτυρο. Ανακατεύουμε καλά και προσθέτουμε το αλεύρι. Τελευταία ρίχνουμε τη φέτα. Το μείγμα πρέπει να είναι ένας παχύρρευστος χυλός, οπότε, αν χρειαστεί, προσθέτουμε λίγο αλεύρι ακόμη ή, αν είναι πολύ πηχτό, αραιώνουμε με γάλα. Στρώνουμε τη ζύμη σε […]

Υλικά 2½ λίτρα γάλα 3 φλιτζάνια ζάχαρη 1 φλιτζάνι σιμιγδάλι χοντρό 1 φλιτζάνι αλεύρι για όλες τις χρήσεις 6 βανίλιες 7 αυγά 1 κ.γ. μαστίχα Ξύσμα λεμονιού ή πορτοκαλιού 2 κουταλιές σούπας βούτυρο 1 πρέζα αλάτι Φύλλα για πίτα Λίγη κανέλα Εκτέλεση Από τα τρία φλιτζάνια ζάχαρη κρατάμε το μισό μαζί με την κανέλα για αργότερα. Χτυπάμε τα 2½ φλιτζάνια ζάχαρη, το αλεύρι, το σιμιγδάλι, τα αυγά, τις βανίλιες, τη μαστίχα, το αλάτι και το ξύσμα. Ζεσταίνουμε το γάλα και […]

Υλικά  1½ κιλό αρνί κομμένο σε μερίδες 1 μεγάλο κρεμμύδι ξερό τριμμένο 4 μεγάλα μαρούλια 10 φρέσκα κρεμμυδάκια ¾ ματσάκι άνηθο ψιλοκομμένο ¼ ματσάκι ψιλοκομμένο μαϊντανό ½ φλιτζάνι τσαγιού ελαιόλαδο 1 κ.σ. αλεύρι Αλάτι, πιπέρι Για το αυγολέμονο: 3 αυγά Χυμό από 2 λεμόνια [*] Ζωμό από το φαγητό 1 κ.γ. κορν φλάουερ (προαιρετικά) Εκτέλεση Κόβουμε σε μερίδες το αρνάκι, το πλένουμε καλά και το αφήνουμε σε απορροφητικό χαρτί να στραγγίξει καλά. Τρίβουμε το ξερό κρεμμύδι. Πλένουμε καλά και κόβουμε […]

Υλικά  1½ κιλό κατσικάκι χεράκι (μπροστινό πόδι) και παϊδάκια, κομμένο σε μερίδες 12 πατάτες 2 κ.σ. μουστάρδα 1 κ.γ. ρίγανη 1 κ.γ. λεμονοθύμαρο (προαιρετικά) 2 λεμόνια (ο χυμός τους) 2 σκελίδες σκόρδο λιωμένες ¾ φλιτζανιού ελαιόλαδο Αλάτι, πιπέρι Εκτέλεση Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 200°C. Καθαρίζουμε τις πατάτες, τις κόβουμε, τις βάζουμε σε ταψί και τις αλατοπιπερώνουμε. Πλένουμε το αρνάκι και το αλατοπιπερώνουμε. Ετοιμάζουμε σε μπολ ένα μείγμα με το ελαιόλαδο, τη μουστάρδα, τα μυρωδικά και το σκόρδο. Περιχύνουμε με το […]

Η πανίδα στο Εθνικό Πάρκο Τζουμέρκων, Περιστερίου και Χαράδρας Αράχθου, περιλαμβάνει σημαντικό αριθμό χερσαίων, υδρόβιων και ιπτάμενων ασπονδύλων, αμφίβιων, ερπετών, πουλιών και θηλαστικών. Όσον αφορά στα σπονδυλόζωα έχουν καταγραφεί συνολικά 197 είδη, ενώ οι υπάρχουσες μελέτες που αφορούν τα ασπόνδυλα είναι περιορισμένες και ως σήμερα παραμένει άγνωστος ο αριθμός των ειδών που ζουν στα ενδιαιτήματα της περιοχής.

Αν και η περιοχή του Εθνικού Πάρκου Τζουμέρκων, Περιστερίου και Χαράδρας Αράχθου, δεν έχει μελετηθεί εξονυχιστικά όσον αφορά τα είδη της χλωρίδας, από τις μελέτες και επιστημονικές δημοσιεύσεις που πραγματοποιήθηκαν κατά το παρελθόν, γνωρίζουμε ότι στην περιοχή φύονται περίπου 700 είδη φυτών.

Το τραγούδι, η μουσική, ο χορός και το γλέντι συνιστούσαν κεντρικές δραστηριότητες της συλλογικής ζωής στις ορεινές κοινότητες της περιοχής των Τζουμέρκων. Κοινοτικές τελετουργίες και εορτασμοί συνέπιπταν με το αγροτικό ημερολόγιο προκειμένου να μνημονευτούν σημαντικές στιγμές του ατομικού και του συλλογικού βίου. Τα γλέντια που οργανώνονταν κατά τις περιόδους αυτές, με τη συμμετοχή των μουσικών από την γύρω περιοχή, αποτελούσαν σημείο αναφοράς για την κοινότητα. Ο βασικός πυρήνας των τραγουδιών περιλαμβάνει τραγούδια όπου κυριαρχεί το συναίσθημα και η άμεση σχέση […]

Αν και η περιοχή του Εθνικού Πάρκου Τζουμέρκων, Περιστερίου και Χαράδρας Αράχθου, δεν έχει μελετηθεί εξονυχιστικά όσον αφορά τα είδη της χλωρίδας, από τις μελέτες και επιστημονικές δημοσιεύσεις που πραγματοποιήθηκαν κατά το παρελθόν, γνωρίζουμε ότι στην περιοχή φύονται περίπου 700 είδη φυτών.

Αν και η περιοχή του Εθνικού Πάρκου Τζουμέρκων, Περιστερίου και Χαράδρας Αράχθου, δεν έχει μελετηθεί εξονυχιστικά όσον αφορά τα είδη της χλωρίδας, από τις μελέτες και επιστημονικές δημοσιεύσεις που πραγματοποιήθηκαν κατά το παρελθόν, γνωρίζουμε ότι στην περιοχή φύονται περίπου 700 είδη φυτών.

Αν και η περιοχή του Εθνικού Πάρκου Τζουμέρκων, Περιστερίου και Χαράδρας Αράχθου, δεν έχει μελετηθεί εξονυχιστικά όσον αφορά τα είδη της χλωρίδας, από τις μελέτες και επιστημονικές δημοσιεύσεις που πραγματοποιήθηκαν κατά το παρελθόν, γνωρίζουμε ότι στην περιοχή φύονται περίπου 700 είδη φυτών.